Alles wat u moet weten over SFDR artikel 9

De Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR), een van de meest recente EU-initiatieven rond duurzaamheidsregels, wint terrein in de financiële sector. Voor de meeste beleggingsfondsen is naleving verplicht. Dat begint bij het begrijpen van de verschillende artikelen van de verordening (ook wel categorieën genoemd) en wat die betekenen voor jouw financiële producten.

We beginnen met een definitie van de SFDR. Daarna behandelen we de verschillende artikelen en leggen we uit waarom artikel 9 zo'n grote rol speelt in duurzame financiering. Ook laten we zien hoe je je positie als artikel 9-fonds verdedigt, en in welke situaties een artikel 8-fonds de verstandigere keuze is.

SFDR in een notendop

SFDR is een kader van de Europese Unie (EU). Het verplicht deelnemers aan de financiële markt (FMP's) om de milieu- en sociale gevolgen van hun transacties te communiceren aan relevante stakeholders. Het doel: greenwashing voorkomen en transparantie en openheid bevorderen bij duurzame financieringstransacties.

De SFDR-artikelen

SFDR kent drie artikelen, ook wel categorieën genoemd:

• Artikel 6 geldt voor producten zonder expliciete duurzaamheidsdoelstellingen.

• Artikel 8 geldt voor producten die naast financiële doelstellingen ook milieu- of sociale (ESG) doelstellingen hebben.

• Artikel 9 geldt voor producten met duurzaam beleggen als primaire doelstelling.

De categorieën geven beleggers inzicht in de duurzaamheidsdoelstellingen van producten. De juiste categorie kiezen laat zien hoe serieus het fonds die doelstellingen neemt. Artikel 9-producten tonen een sterkere inzet voor duurzaamheid, terwijl artikel 8-producten ESG-overwegingen meenemen naast bredere beleggingsdoelstellingen. In principe geldt: hoe hoger het artikelnummer, hoe meer informatie er moet worden verstrekt om een belegging in de ogen van de EU als "duurzaam" te laten gelden.

Duurzaam of niet: identificeer altijd risico's

Artikel 8 en 9 zijn de twee belangrijkste subcategorieën voor duurzaam georiënteerde beleggers. Maar ook als een FMP geen duurzaamheidsambities heeft en geen actie onderneemt, vereist de SFDR dat elke FMP op zijn minst de duurzaamheidsrisico's identificeert waaraan de entiteit onderhevig is, plus de negatieve duurzaamheidsimpact van de financiële producten. In dat geval moet de FMP toelichten waarom er geen duurzaamheidsambities zijn of waarom er geen actie wordt ondernomen tegen de geïdentificeerde risico's.

In de rest van deze blog richten we ons op het verschil tussen artikel 8 en 9, de belangrijkste duurzaamheidssubcategorieën, en de implicaties voor beleggers.

Artikel 8- en artikel 9-producten

SFDR verdeelt duurzame financiële producten in twee subcategorieën: artikel 8 en artikel 9. Die indeling helpt beleggers om producten te herkennen op basis van hun ambitieniveau rond duurzaamheid. Toch vinden veel beleggers het onderscheid tussen de twee artikelen lastig.

Differentiatie op productniveau

De financiële markt heeft drie niveaus: de entiteit, het product en de belegging. De differentiatie tussen artikel 8 en 9 vindt plaats op productniveau, niet op investerings- of entiteitsniveau.

Wat is een financieel product? Een product is een bundel of portefeuille van beleggingen en komt in veel vormen voor; de meest voorkomende is een fonds. De structuur van deze producten bepaalt of ze onder artikel 8 of 9 vallen.

Wat is het verschil?

Artikel 8-producten worden omschreven als "producten die milieu- of sociale kenmerken bevorderen", maar hun primaire doel hoeft niet expliciet duurzaamheid te zijn. Ze houden actief rekening met de ecologische of sociale impact van hun investeringen, zonder dat dit als doelstelling geldt.

Artikel 9-producten hebben wel een duidelijke doelstelling om positieve duurzame impact te genereren, via specifieke milieu- of sociale doelen. Beleggers met hoge duurzaamheidsambities zouden artikel 9-fondsen moeten overwegen.

Vereisten voor artikel 9

• De primaire beleggingsdoelstelling is duurzaamheid

• Er wordt geen significante schade toegebracht aan andere milieu- of sociale doelstellingen

• Informatie over duurzaamheidskenmerken en hun impact wordt op transparante wijze openbaar gemaakt

Samengevat: artikel 9-producten tonen een sterkere toewijding aan duurzaamheid, artikel 8-producten nemen ESG-overwegingen mee naast bredere beleggingsdoelstellingen. Artikel 9-producten vragen daardoor om meer informatieverschaffing dan artikel 8-producten. Het is aan beleggers zelf om te bepalen hoe ze aantonen dat ze aan de vereisten van artikel 9 voldoen.

Waarom en hoe verdedig je je positie als artikel 9-product?

Sommige beleggers vragen zich af waarom ze de moeite zouden nemen om hun fonds onder artikel 9 te brengen in plaats van artikel 8. Artikel 9 betekent immers meer informatieverschaffing en meer werk om je duurzame doelstellingen aan te tonen. Daar staan duidelijke voordelen tegenover:

• De gunstigste transactievoorwaarden op de financieringsmarkt.

• Een zichtbaar sterkere betrokkenheid bij duurzaamheid richting belanghebbenden, wat de reputatie verbetert en meer kapitaal aantrekt.

• Betere bestuurlijke stabiliteit en identificatie van duurzaamheidsrisico's.

Vanwege deze voordelen is een artikel 9-status de moeite waard om voor te vechten. Houd in gedachten dat afstemming je eigen verantwoordelijkheid is; begin daarom op tijd met het verzamelen van gegevens om die afstemming te bewijzen.

Afstemming blijft jouw verantwoordelijkheid

Anders dan bij artikel 8-producten moeten artikel 9-fondsen blijven aantonen dat alle bedrijven waarin ze investeren zijn afgestemd op de EU Taxonomie. Niet alle bedrijven rapporteren over hun eigen afstemming, omdat dit (nog) niet verplicht is. Het is dus de verantwoordelijkheid van FMP's om zelf te bepalen of en waarom een bedrijf waarin ze investeren als afgestemd kan worden beschouwd.

Start met data verzamelen

Voor zo'n beoordeling kunnen FMP's eigen kaders of methodologieën ontwikkelen, of aansluiten bij bestaande kaders. Fondsen die zich richten op het terugdringen van CO2-uitstoot moeten bijvoorbeeld EU-benchmarks gebruiken die zijn afgestemd op het Parijsakkoord, zoals het Science Based Targets-initiatief.

Meten kan lastig zijn, gezien de uiteenlopende KPI's en de verschillende methoden voor dataverzameling. Voer daarom een geldige, gestandaardiseerde beoordeling uit en verzamel zoveel mogelijk gegevens en bewijs ter ondersteuning. Dat bewijs verdedigt en valideert je beoordeling bij onzekerheid of mogelijke wijzigingen in de regelgeving.

Wanneer is artikel 8 verstandiger?

Omdat de regelgeving in beweging is en het definiëren van een duurzame belegging complex blijft, kiezen sommige fondsen voor een artikel 8-categorisering als voorzichtige benadering. Ze vrezen niet in aanmerking te komen voor artikel 9. Onlangs hebben zelfs enkele grotere vermogensbeheerders hun fondsen laten herclassificeren van artikel 9 naar artikel 8, uit angst beschuldigd te worden van greenwashing, ondanks hun inspanningen en de vele middelen die ze tot hun beschikking hebben om het goed te doen.

Niet meer of minder duurzaam

Artikel 9 is niet zozeer een maatstaf voor duurzaamheid als wel voor transparantie. Een artikel 8-fonds is daarom niet per definitie "minder duurzaam" dan een artikel 9-fonds. Het kan simpelweg zijn dat het fonds minder informatie bekendmaakt, ook al heeft het duurzame beleggingsdoelstellingen.

Overweeg je capaciteit, expertise en risicotolerantie

Dit speelt vaak bij kleinere fondsen met minder administratieve capaciteit. De administratieve inspanning voor een artikel 9-categorisering kan omslachtig en tijdrovend zijn, en is daarom niet altijd in het belang van fondsen met beperkte middelen.

Daarnaast ontbreekt soms de interne expertise om de complexe normen te doorgronden. Kiezen voor artikel 9 terwijl je niet zeker bent van je zaak brengt het risico van greenwashing-beschuldigingen met zich mee. In dat geval kun je beter vasthouden aan een artikel 8-categorisering en toch volgens duurzame doelstellingen investeren.

Conclusie

Inzicht in het onderscheid tussen artikel 8 en artikel 9 helpt beleggers hun weg te vinden in deze regelgeving. Artikel 9-producten tonen een sterke inzet voor duurzaamheid en vragen om meer openheid, met voordelen zoals gunstige marktvoorwaarden en een stabieler bestuur.

De keuze tussen artikel 8 en artikel 9 hangt af van capaciteit, expertise en risicobereidheid. Kleinere fondsen met beperkte middelen vinden in artikel 8 vaak een pragmatische optie, terwijl grotere fondsen als artikel 9-product kunnen inzetten op transparantie. Welke keuze je ook maakt: blijf voldoen aan je duurzaamheidsdoelstellingen. Robuuste data verzamelen is je beste verdediging tegen onzekerheid in deze veranderende regelgeving.