Sustainability-linked loans structureren: de complete gids

Sustainability-linked loans (SLL's) zijn een relatief nieuw financieel instrument binnen duurzaam investeren. Simpel gezegd zijn het leningen waarvan de rente verandert afhankelijk van hoe goed de lener presteert op duurzaamheid. Nu investeerders ESG-factoren steeds zwaarder laten meewegen in hun beslissingen, bieden SLL's bedrijven een effectieve manier om kapitaal aan te trekken en tegelijk hun duurzame koers te laten zien. In deze blog leggen we de principes achter deze ontwikkeling in duurzaam investeren uit.

Wat zijn sustainability-linked loans?

Sustainability-linked loans (SLL's) zijn financiële instrumenten die leners aanmoedigen om concrete duurzaamheidsdoelen te halen, zoals het verkleinen van hun CO2-voetafdruk, het verhogen van energie-efficiëntie of het bevorderen van diversiteit. Deze leningen sluiten doorgaans aan op de ESG-doelen van investeerders en stimuleren leners om zich te committeren aan principes op het gebied van milieu, maatschappij en goed bestuur. De margin ratchets, hieronder uitgelegd, geven investeerders de zekerheid dat hun geld echte verandering in gang zet.

Margin ratchets als prikkel voor duurzame praktijken

Margin ratchets vormen de kern van een SLL en geven de lener een directe prikkel om duurzaamheidsdoelen te halen. Deze mechanismen passen de rente op twee manieren aan op basis van duurzaamheidsprestaties. Een step-down verlaagt de rente als beloning wanneer de doelen worden gehaald. Een step-up verhoogt de rente juist wanneer de doelen niet worden gehaald, zodat onvoldoende inzet op duurzaamheid een financieel gevolg heeft.

Margin ratchets in feiten en cijfers

Uit onderzoek van ons, Sustainable Capital Group, blijkt dat margin ratchets in sustainability-linked loans vaak beide kanten op werken. Haalt de lener de duurzaamheidsdoelen, dan daalt de rente. Blijft de prestatie achter, dan stijgt de rente als sanctie.

Opvallend is dat veel investeerders de voorkeur geven aan step-ups boven step-downs, vanuit de overtuiging dat zij niet hoeven op te draaien voor de kosten van duurzaamheidsverbeteringen. Ook die variant geeft de nodige financiële prikkel. Onze metingen van deze margeaanpassingen laten zien dat de gemiddelde premie of korting op de marge onder de 1% blijft.

Leners kunnen een stap verder gaan door het bespaarde of verdiende bedrag uit de premie of korting te besteden aan extra duurzame initiatieven of goede doelen.

Of er een step-down of step-up geldt, wordt bepaald door key performance indicators (KPI's). Die spelen een hoofdrol in dit proces en komen in de volgende sectie aan bod.

KPI's bepalen de structuur van sustainability-linked loans

Bij een sustainability-linked loan varieert de rente op basis van de vraag of de lener vooraf vastgelegde duurzaamheids-KPI's haalt. KPI's dienen als meetbare graadmeters voor duurzaamheidsprestaties. Leners en kredietverstrekkers kiezen doorgaans 2 tot 3 kwantitatieve duurzaamheids-KPI's en spreken doelen af die binnen de looptijd van de lening gehaald moeten worden.

Wat maakt een duurzaamheids-KPI goed?

Een goede KPI voor duurzaamheidsprestaties is specifiek, meetbaar, verifieerbaar, transparant en relevant, met een geloofwaardige methodologie eronder.

Leners werken doorgaans met onafhankelijke externe adviseurs die hun prestaties op de KPI's verifiëren. Dat maakt het proces geloofwaardiger en transparanter. Het geeft de kredietverstrekker zekerheid en laat investeerders zien dat hun geld bijdraagt aan echte duurzaamheidsverbeteringen.

Doelen stellen

Na het kiezen van de KPI's volgt het vastleggen van de bijbehorende doelen, een bepalende stap in het structureren van een sustainability-linked loan. Het draait om de juiste balans tussen ambitie en haalbaarheid. Doelen moeten uitdagend genoeg zijn om verbetering af te dwingen, maar realistisch genoeg om gehaald te kunnen worden. Daarnaast moeten ze aansluiten bij de voorkeuren van investeerders: hun vertrouwen in de doelen bepaalt mede of de lening er uiteindelijk komt.

Een waardevolle strategie is benchmarking: je KPI's en doelen vergelijken met branchegenoten in dezelfde sector. Dat geeft een relatieve maatstaf voor je duurzaamheidsdoelen en laat zien wat haalbaar en competitief is binnen jouw sector. Zo worden doelen een instrument voor continue verbetering en maak je jezelf tegelijk aantrekkelijker voor ESG-gerichte investeerders.

Dataverzameling: de basis onder elke KPI-meting

Voor het implementeren en monitoren van SLL's is een solide proces voor dataverzameling en rapportage nodig. Dat proces bestaat uit een aantal onderdelen:

• Historische data verzamelen: idealiter verzamelt een bedrijf historische data over de gekozen KPI's. Die data laten zien hoe de prestaties en de duurzame vooruitgang zich hebben ontwikkeld. Wie het verleden kent, kan makkelijker betekenisvolle en haalbare doelen stellen.

• Doorlopend data verzamelen: na het sluiten van de leningsovereenkomst is continue en consistente dataverzameling nodig om de voortgang goed te volgen. Meestal gebeurt dat jaarlijks, maar bij snelle vooruitgang kan vaker meten nodig en wenselijk zijn.

• Rapportage door de lener: het bedrijf dat de lening ontvangt rapporteert zelf over de voortgang op de KPI's. Die rapportage is nodig voor transparantie en verantwoording, en stelt zowel kredietverstrekker als lener in staat de prestaties en de naleving van de afgesproken doelen te bewaken.

• Onafhankelijke externe adviseur: om de juistheid en geloofwaardigheid van de data en de prestatieverificatie te borgen, doet de lener er goed aan een onafhankelijke externe adviseur in te schakelen. Die kan de duurzaamheidsprestaties objectief beoordelen en verifiëren, wat investeerders extra vertrouwen geeft.

Met dit proces kan een bedrijf investeerders betrouwbare en transparante informatie geven over zijn duurzaamheidsinspanningen. Dat is nodig om het vertrouwen te behouden en de sustainability-linked loan te laten slagen.

Aandachtspunten bij SLL's

De vooruitzichten van SLL's zijn veelbelovend en het instrument kan flink bijdragen aan een duurzamere toekomst, maar een paar punten vragen om blijvende scherpte.

Een eerste uitdaging is het meten van de werkelijke ESG-impact van SLL's. Hoe dit kapitaal de duurzaamheidsprestaties van een bedrijf beïnvloedt, is lastig vast te stellen. Voor betekenisvolle verandering moet er sprake zijn van "additionaliteit": impact bovenop de normale bedrijfsvoering. Ook de ambitie van de doelen is een aandachtspunt. Om te voorkomen dat bedrijven bewust lage doelen stellen puur voor de margekorting, moeten ambitieuze doelen de norm zijn. Extrapolatie van historische data en benchmarking binnen de sector helpen om doelen realistisch en haalbaar te houden, en geven beter inzicht in de werkelijke impact en bijdrage van de SLL.

Het derde punt is het risico op greenwashing: bedrijven die oppervlakkige claims doen over hun duurzaamheidsprestaties, mogelijk gemaakt door de flexibiliteit in de SLL-richtlijnen. De Loan Market Association (LMA) werkt aan verplichte externe verificatie van KPI-prestaties om dit tegen te gaan. Naarmate ESG-metingen breder geaccepteerd raken en meetmethoden en dataverzameling zich verder ontwikkelen, zal meer transparantie helpen om echte duurzaamheidsinspanningen te onderscheiden van loze woorden.

Het laatste punt is de aansluiting van SLL's op veranderende regelgeving zoals de EU Taxonomie voor duurzame activiteiten, de ESG-disclosures onder SFDR en de CSRD. Bedrijven weten vaak niet precies wat investeerders van hen verwachten om compliant te zijn, gezien de vele beschikbare standaarden en frameworks en de vrijheid die investeerders hebben om hun eigen KPI's te bepalen. Zorgen dat de gekozen KPI's en doelen aansluiten op de wensen van investeerders is daarom een belangrijk deel van het werk.

Conclusie

Sustainability-linked loans zijn een innovatief financieel instrument dat financiële belangen koppelt aan duurzaamheidsdoelen. Nu investeerders steeds meer nadruk leggen op milieu, maatschappij en goed bestuur (ESG), bieden SLL's bedrijven een manier om kapitaal aan te trekken en tegelijk hun duurzame koers te laten zien. Margin ratchets, met step-downs en step-ups als basis, vormen een prikkelstructuur die duurzame praktijken en echte verandering aanjaagt.

Een succesvolle SLL-structuur staat of valt met zorgvuldig gekozen KPI's en doelen die ambitieus maar haalbaar zijn. KPI's moeten specifiek, meetbaar, verifieerbaar, transparant en relevant zijn, met een geloofwaardige methodologie eronder. De balans tussen ambitie en haalbaarheid weegt zwaar; historische data en benchmarking binnen de sector bieden daarbij houvast.

Tegelijk verdienen enkele punten aandacht. De werkelijke ESG-impact meten blijft lastig, en "additionaliteit" bovenop de normale bedrijfsvoering blijft de maatstaf. Het risico op greenwashing, duurzaamheidsclaims zonder inhoud, moet worden ingeperkt via verplichte externe verificatie van KPI-prestaties. En SLL's moeten blijven aansluiten op veranderende regelgeving zoals de EU Taxonomie en de SFDR-disclosures.

Het structureren van een SLL is een kwestie van onderhandelen en samenwerken tussen bedrijf en investeerders, waarbij adviseurs een belangrijke rol spelen. Op de hoogte blijven van de zich ontwikkelende regelgeving rond sustainable finance hoort daarbij, want deze principes bewegen mee met de ESG-dynamiek en de financiële markten.